محمد حسينى همدانى نجفى

8

درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى )

و نيز بام الكتاب تعبير شده است از نظر اينكه صور جمع اشياء معقوله مفصله و كليات خزائن الهى در علم ربوبى ثابت بوده و خواهد بود و مصون از تبدل و تحول هستند از مقامات وجودى ثابت هستند كه هرگز معرض زوال و يا تغيير و تحول قرار نخواهند گرفت و عبارت از خزاين غيبى و اشياء و اعيان مانند انسان و حيوان و نباتات و جمادات كه خزائن طبيعى هستند . و مقام وجودى سوم مقام قدر و تقدير و كتاب محو است در آن صور جميع موجودات جزئى نفسانى بر اساس تغير و تحول و ابهام و تقدير ايهام نهاده شده است هم چنان كه نيروى خيال در بشر مرتبه از وجود اشياء بوجود جزئى نفسانى و مبهم است . و از كلمه ( وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ ) استفاده مىشود كه نزول فيوضات بطور تدريج و تجزيه و اخذ قدر و اندازه مخصوص از خزاين و تنزل جزئى از آنها بعالم طبع به آن مقام تقدير گفته مىشود . و مقام چهارم نازلترين مقامات وجودى وجود اشياء و موجودات در نظام جهان است و عبارت از موجودات مادى و عوارض جسمانى و طبيعى و احوال و شخصيت و اوضاع از جمله زمان و خصوصيات مكان و زمان و اشكال محسوسه بالاخرة تشخص وجودى از هر لحاظ كه از هر جهت مشخص باشد و هيچ ايهام در آن نباشد و از اين مقام آيه كريمه تغيير نموده و به كلمه معلوم يعنى موجود خارجى و مشخص از هر جهت و از جهتى از جهات ايهام در آن نباشد و نيز تعبير بجمله و يثبت نموده مبنى بر ثبات و تحقق آن در خارج طبع اين مقام از وجود طبيعى نازلترين مقامات وجود است كه در نظام هستى مشخص است و حق سبحانه از لا شىء موجودات طبيعى را بوجود مىآورد و مىآفريند بدون اينكه قبلا ماده‌ئى مهيّا باشد بلكه از عدم مانند ميوه شاداب كه از شكوفه و هوا و حرارت و آب صورت ميگيرد .